Udostępnienie mieszkania uchodźcy z Ukrainy – jak to zrobić?

W obliczu wojny na Ukrainie i masowym napływem uchodźców z tamtych terenów, zapotrzebowanie na udostępnienie lokali mieszkaniowych wciąż rośnie. Osoby, które decydują się na udostępnienie mieszkania, często zastanawiają się w jakiej formie to zrobić. Jaką umowę zawrzeć, aby rozwiązanie to było najbardziej korzystne dla obu stron. Wybór formy udostępnienia lokalu zależy również od tego, czy chcemy udostępnić go odpłatnie czy też nie.

Udostępnienie mieszkania – umowa najmu

Jeżeli zdecydujemy się na odpłate udostępnienie lokalu, możemy zawrzeć umowę najmu. Rozwiązanie to obarczone jest kilkoma niekorzystnymi cechami w stosunku do wynajmujących mieszkanie. Ustawa wskazuje ściśle określone przypadki, kiedy umowa ta może zostać przez wynajmującego rozwiązana przed zakończeniem jej trwania (jeśli została zawarta na czas określony i w umowie nie wskazano wypadków umożliwiających wypowiedzenie umowy najmu). Będzie to możliwe na przykład gdy:

  • najemca zalega z zapłatą za trzy pełne okresy płatności i mimo wcześniejszego uprzedzenia o zamiarze wypowiedzenia umowy nie uregulował płatności,
  • najemca korzysta z lokalu w sposób sprzeczny z umową lub gdy podnajmuje lokal bez zgody wynajmującego.

Warto również przemyśleć ryzyko trafienia na tzw. dzikiego lokatora. Mimo, iż mieszkanie nie jest jego własnością, w praktyce pozbycie się niechcianego lokatora może okazać się bardzo trudne. W przypadku, gdy w mieszkaniu przebywa osoba do tego nieuprawniona (np.: gdy przestała obowiązywać umowa najmu), wówczas trzeba wystąpić do sądu po uzyskanie tytułu wykonawczego nakazującego opróżnienie lokalu mieszkalnego. Trwa to jednak bardzo długo. Oprócz tego, po uzyskaniu takiego tytułu, trzeba się jeszcze udać do komornika by rozpocząć postępowanie egzekucyjne, co także nie trwa krótko.

Rozwiązaniem w tej sytuacji może okazać się zawarcie umowy najmu okazjonalnego.

Udostępnienie mieszkania – umowa najmu okazjonalnego

Wyżej opisana została konieczność sądowego uzyskania tytuły wykonawczego, celem pozbycia się z mieszkania niechcianego lokatora. Lokatora, który przebywa w mieszkaniu bez prawa do tego. Przewidzaiana w ustawie o ochronie praw lokatorów instyucja najmu okazjonalnego, pozwalana na uzyskanie tytuł wykonawczy już przy zawieraniu umowy. Jest to możliwe dzięki złożeniu oświadczenia najemcy przed notariuszem. Wynajmujący w tej sytuacji posiada już tytuł wykonawczy „na zaś”. Zatem w przypadku trafienia na „dzikiego lokatora”, będzie on mógł od razu udać się do komornika, bez potrzeby uzyskiwania tytułu wykonawczego w sądzie. Jest jednak pewne ALE.

Obowiązująca ustawa covidowa, uniemożliwia wykonywanie tytułów wykonawczych nakazujących opróżnienie lokalu mieszkalnego (art. 15zzu). Oznacza to, że w przypadku, gdy najemca nie będzie miał już prawa do przebywania w lokalu, nie ma prawnej możliwości, by go wyrzucić z lokalu (dopóki obowiązuje ustawa covidowa). To samo dotyczy Ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.

Umowa użyczenia

Najkorzystaniejszym rozwiązaniem obecnie może okazać się zatem zawarcie umowy użyczenia. Jednak umowa użyczenia, w przeciwieństwie do umowy najmy oraz najmu okazjonalnego, charakteryzuje się nieodpłatnością. Oznacza to, że biorący w użyczenie nie płaci czynszu użyczającemu. Umowa taka może być zawarte w dowolnej formie, czyli również ustnie, a także na czas określony lub nieokreślony.

Biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej (art. 713 k.c.). Oznacza to, że użytkownik może pokrywać (ale nie musi) jedynie bieżące koszty związane z mieszkaniem, np.: czynsz czy opłaty za media.

Za uznaniem umowy użyczenia za korzystniejszą przemawia fakt, że art. 70 a specustawy – wyłącza stosowanie art. 15zzu ust. 1 ustawy covidowej – czyli można stosować tytuły wykonawcze nakazujące opróżnienie lokalu mieszkalnego. W odróżnieniu od umowy najmu, ktora, jak zostało wspomniane wyżej, tego zakazuje.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *